چکیده – پروتکلهای ارتباطی زیربنای جهانِ بههمپیوستهٔ امروز را تشکیل میدهند، اما وجود آسیبپذیری در پیادهسازی آنها تهدیدات امنیتی مهمی را به همراه دارد. تحولات اخیر نشان دهندهٔ رشد چشمگیر پژوهشهای مبتنی بر فازینگ (Fuzzing) برای کشف این آسیبپذیریها در پیادهسازی پروتکلها است. بااینحال، هنوز مرور نظاممندی از فازینگ پروتکل (Protocol Fuzzing) ارائه نشده است که بتواند به پرسشهای اساسی، مانند چالشهای منحصربهفرد این حوزه و شیوهٔ مواجههٔ پژوهشهای موجود